Elke vrijdag gratis beiaardmuziek

Bekijk de agenda →

Oude Kerk · Barneveld

Jan van Schaffelaartoren

Het grootste carillon van de gemeente hangt in de lantaarn van de Oude Kerk. Hier spelen de vrijdagochtend en de Beiaard-PLUS concerten.
Gebouw
Oude Kerk, Barneveld
Klokken
49
Carillon sinds
1927
Bespelingen
Vrijdag 11:00 · Beiaard-PLUS 19:00
Klokken van Gillett & Johnston met hun hamers in de open lantaarn, met uitzicht over Barneveld

Van klokkenspel naar beiaard

Het carillon dateert uit 1927. Ter ere van het veertigjarig ambtsjubileum van burgemeester baron Van Nagell kwam er op de bovenste luidzolder van de pas gerestaureerde Oude Kerk een klokkenspel van twee octaven. Het werd gemaakt door de Engelse firma Gillett & Johnston en geplaatst door Eijsbouts uit Asten. Door de opstelling was het toen alleen in de buurt van de toren goed te horen. In 1948 en 1949 kwamen er enkele klokken bij.

Bij de restauratie van de toren in 1961 adviseerde beiaardier Cees Roelofs, gesteund door de Nederlandse Klokkenspel-Vereniging, het carillon naar de lantaarn te verhuizen en uit te breiden tot vier octaven. Met een krachtig pleidooi van burgemeester K. van Diepeningen in de gemeenteraad gebeurde dat ook. Eijsbouts verving daarbij een aantal klokken van mindere kwaliteit. Voor de drie grootste klokken was in de lantaarn geen plaats; die bleven op de luidzolder en doen daar dienst als luidklok.

In 1977 kwamen er nog twee klokken bij. Voor de grootste, van 1.300 kilo en 1,3 meter breed, moest een gat in de torenmuur worden gemaakt.

49 klokken

Van de 49 klokken zijn er 29 gegoten door Eijsbouts, 17 door Gillett & Johnston, 2 door Van Bergen en 1 door Petit & Fritsen. Het klavier loopt van c1 tot d5; de klokken klinken van es1 tot f5 (de toetsen cis en dis zijn loos).

De hele-uursklok

De hele-uursklok uit 1711 hoort niet bij het carillon, maar hangt bij de luidklokken. Hij weegt 1.960 kilo en draagt het opschrift:

‘Ik roep door myn gelyt, tot Jesu woord syn bruid. De dooden ik beween, ’t zy grooten, het zy kleen.’
‘H: Altius V.D.M. Claes Noorden et Ian Albert de Grave me fecerunt.’

Deze luidklok is ook deel van het uurwerk en de beiaard: een hamer verbindt hem met de speeltafel. Meer over de toren en zijn andere klokken leest u bij de geschiedenis.

Luisteren

Elke vrijdag om 11.00 uur speelt de beiaardier hier drie kwartier. Het beste luistert u op het Torenplein, bij het standbeeld van Jan van Schaffelaar. Op een aantal vrijdagavonden per jaar klinken hier ook de Beiaard-PLUS concerten, waarbij het carillon samen met andere musici speelt.

Foto’s

De luidklok, die tevens deel uitmaakt van het uurwerk en de beiaard, is met de speeltafel verbonden d.m.v. een hamer (duidelijk zichtbaar op de 5e foto van de klokken).

  • Oude Kerktoren Barneveld

  • Oude Kerktoren Barneveld

  • Oude Kerktoren Barneveld

  • Oude Kerktoren Barneveld

  • Oude Kerktoren Barneveld

  • Oude Kerktoren Barneveld

  • Bes-klok

  • Es-klok

  • Luidklok

  • Luidklok

  • Luidklok

  • Klokken van Gillett & Johnston in de lantaarn.

  • Klok en hamer van het automatische speelwerk.

  • De klok uit 1927, gegoten bij Gillett & Johnston in Croydon ter ere van het veertigjarig ambtsjubileum van burgemeester baron Van Nagell.

  • Hamers en klokken in de lantaarn.

  • Grote klokken van onderen gezien.

  • Een klok van Gillett & Johnston.

  • Een klok uit 1992, geschonken door Stichting De Barneveldse Beiaard.

  • Klokken in de houten klokkenstoel.

  • Een klok in de klokkenstoel.

  • Onder de grote klok.

  • De klokkenstoel van de toren.

Geschiedenis

In 2027 hangt er honderd jaar een beiaard in de Jan van Schaffelaartoren

De toren zelf is veel ouder. Hij dateert uit de dertiende eeuw, is ongeveer vijfenvijftig meter hoog en werd meermaals door de bliksem getroffen en weer opgebouwd.

De Jan van Schaffelaartoren van de Oude Kerk, met de lantaarn en de spits tegen een blauwe lucht
  1. 1482

    Op 16 juli springt Jan van Schaffelaar van deze toren om zijn belegerde manschappen te sparen. Zijn standbeeld staat sinds 1903 op het Torenplein.

  2. 1711

    De uurklok wordt gegoten: 1.960 kilo, met het opschrift ‘Ik roep door myn gelyt’. Hij hangt er nog altijd.

  3. 1927

    Na een restauratie krijgt de toren zijn lantaarn met uivormige bekroning. Ter ere van het veertigjarig jubileum van burgemeester baron Van Nagell komt er een klokkenspel van twee octaven in.

  4. 1961

    Het carillon verhuist naar de lantaarn en groeit uit tot vier octaven.

  5. 1977

    De zwaarste klok van het carillon komt erbij. Hij weegt 1.300 kilo en is 1,3 meter breed.

  6. 1986

    Op 9 december wordt Stichting De Barneveldse Beiaard opgericht, om het klokkenspel in de gemeente te laten klinken en er belangstelling voor te kweken.

  7. 2026

    De stichting bestaat veertig jaar. Op 20 november viert ze dat met een Jubileumconcert in de trouwzaal van het Raadhuis.

  8. 2027

    Honderd jaar beiaard in de toren van de Oude Kerk. Op zaterdag 3 juli is het jubileumconcert op het Raadhuisplein, met de prijsuitreiking van de compositiewedstrijd.

    Bekijk het programma voor 2027